Rượu bia dịp Tết – Hiểm họa âm thầm đối với sức khỏe
Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, rượu bia thường xuất hiện trong hầu hết các buổi sum họp gia đình, liên hoan, chúc Tết hay gặp gỡ bạn bè. Quan niệm “vui là chính”, “chén chú chén anh” khiến nhiều người sử dụng rượu bia với tần suất dày đặc và số lượng vượt quá mức an toàn. Ít ai nhận ra rằng, phía sau không khí rộn ràng, vui vẻ ấy lại tiềm ẩn những nguy cơ âm thầm nhưng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần của mỗi cá nhân và gây hệ lụy cho cộng đồng.
Cùng chúng tôi đến với chia sẻ của chuyên gia Dinh dưỡng ThS. Đặng Thị Hoàng Khuê, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam về chủ đề: “Rượu bia dịp Tết – Hiểm họa âm thầm đối với sức khỏe”.
Khi uống nhiều rượu bia, hệ tiêu hóa là cơ quan chịu ảnh hưởng đầu tiên. Từ khoang miệng, thực quản, dạ dày đến ruột non đều có thể bị kích ứng, viêm loét. Tuy nhiên, tác hại của rượu bia không dừng lại ở đó mà còn lan rộng đến gan, não, tim mạch, thận và nhiều cơ quan quan trọng khác trong cơ thể.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), rượu bia là nguyên nhân gây ra hơn 230 loại bệnh tật và tình trạng thương tích khác nhau. Đáng chú ý, Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã xếp rượu bia vào nhóm I – nhóm chất gây ung thư có mức độ nguy hiểm cao, tương đương với thuốc lá hay amiăng. Việc uống rượu bia có liên quan trực tiếp đến nhiều loại ung thư như ung thư khoang miệng, hầu họng, thanh quản, thực quản, gan, đại – trực tràng và ung thư vú ở phụ nữ.
Bên cạnh đó, rượu bia làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, suy tim, đột quỵ, phình động mạch chủ. Với hệ tiêu hóa, rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan, xơ gan, viêm tụy cấp và mạn tính, đồng thời làm trầm trọng hơn các tổn thương do vi rút viêm gan B và C.
Không chỉ ảnh hưởng đến thể chất, rượu bia còn tác động nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần. Uống rượu bia kéo dài hoặc quá mức có thể gây suy giảm trí nhớ, rối loạn hành vi, lo âu, trầm cảm, loạn thần, thậm chí làm tăng nguy cơ tự sát. Ngoài ra, rượu bia còn làm suy giảm miễn dịch, đẩy nhanh quá trình lão hóa, gây hội chứng nhiễm độc rượu ở bào thai và khiến trẻ sinh ra nhẹ cân.
Về mặt chuyển hóa, rượu bia chứa nhiều “năng lượng rỗng”. Trung bình, 1 gram cồn cung cấp khoảng 7 kcal – cao hơn cả protein và chất bột đường. Khi kết hợp với các món ăn nhiều dầu mỡ trong dịp Tết, nguy cơ tăng cân, béo phì tăng cao, kéo theo hàng loạt bệnh lý như đái tháo đường, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp và bệnh tim mạch. Đặc biệt, rượu bia làm tăng acid uric máu, giảm đào thải qua thận, là yếu tố trực tiếp gây ra các cơn gout cấp với đau và viêm khớp dữ dội.
Ngoài những tác hại đối với sức khỏe cá nhân, rượu bia còn gây ra nhiều hệ lụy xã hội như tai nạn giao thông, bạo lực gia đình, mất trật tự an toàn xã hội, giảm năng suất lao động, thiệt hại kinh tế và các vấn đề pháp lý khác.
Để giảm thiểu tác hại của rượu bia, Bộ Y tế khuyến cáo: nam giới không uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị cồn/ngày. Một đơn vị cồn tương đương với 1 lon bia 330ml, 1 ly rượu vang 120ml hoặc 1 chén rượu mạnh 30ml. Những người mắc bệnh gan, tim mạch, gout, đái tháo đường, phụ nữ mang thai, người đang dùng thuốc hoặc làm việc với máy móc nguy hiểm cần tránh hoặc hạn chế nghiêm ngặt rượu bia.
Tết là dịp sum vầy, vui vẻ và sẻ chia. Hạn chế rượu bia, ăn uống điều độ, duy trì lối sống lành mạnh không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn góp phần mang lại một cái Tết an toàn, vui khỏe, hạnh phúc cho gia đình và cộng đồng.
Nguồn tham khảo:
- Cẩm nang: Hỏi đáp: Tìm hiểu về rượu bia. CDC trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố Hồ Chí Minh.
- Quyết định số 4946/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu “Hướng dẫn sàng lọc và can thiệp giảm tác hại cho người có nguy cơ sức khoẻ do uống rượu, bia tại cơ sở chăm sóc sức khoẻ ban đầu và tại cộng đồng” ban hành ngày 26/11/2020.
