Viêm tai giữa cấp: Nhận biết sớm – Điều trị đúng để bảo vệ thính lực

Nhằm giúp người dân hiểu đúng và chủ động phòng ngừa, BSCKI. Lương Thị Kim Thương – Chuyên khoa Tai – mũi – họng, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam chia sẻ chuyên môn quan trọng xoay quanh căn bệnh này.

Viêm tai giữa cấp là gì?

Theo BSCKI. Lương Thị Kim Thương, viêm tai giữa cấp là tình trạng viêm nhiễm cấp tính xảy ra ở hòm tai – khoang rỗng nằm phía sau màng nhĩ, có chứa các xương con giúp dẫn truyền âm thanh. Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn hoặc virus xâm nhập từ đường mũi họng qua vòi nhĩ, thường gặp sau các đợt viêm mũi, viêm họng, cảm cúm, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.

Ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ ngắn và nằm ngang hơn người lớn nên vi khuẩn dễ xâm nhập, khiến trẻ là đối tượng dễ mắc viêm tai giữa cấp nhất.

Hình ảnh soi tai màng nhĩ bình thường.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Viêm tai giữa cấp thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng khá rõ ràng. Người bệnh có thể cảm thấy đau tai dữ dội, đau tăng khi nằm hoặc về đêm, kèm theo sốt, mệt mỏi. Trẻ nhỏ thường quấy khóc, bỏ bú, hay đưa tay dụi tai. Một số trường hợp có thể thấy tai chảy dịch mủ nếu màng nhĩ bị thủng.

BSCKI. Lương Thị Kim Thương lưu ý, không ít trường hợp người bệnh chủ quan, nhầm lẫn với đau tai thông thường hoặc tự ý dùng thuốc tại nhà. Điều này có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn, kéo dài thời gian điều trị.

Biến chứng không nên xem nhẹ

Nếu không được điều trị đúng và đủ, viêm tai giữa cấp có thể chuyển sang mạn tính, gây thủng màng nhĩ kéo dài, giảm thính lực, thậm chí điếc. Nguy hiểm hơn, viêm có thể lan sang xương chũm, gây viêm xương chũm, hoặc lan vào trong sọ dẫn đến viêm màng não, áp-xe não – những biến chứng đe dọa tính mạng.

“Việc phát hiện sớm và tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa biến chứng và bảo vệ thính lực lâu dài cho người bệnh,” BSCKI. Lương Thị Kim Thương nhấn mạnh.

Hình nội soi tai diễn tiến viêm tai giữa cấp với màng nhĩ phồng kèm ứ đọng dịch đến tụ mủ tăng dần gây căng phồng màng nhĩ.

Điều trị viêm tai giữa cấp như thế nào?

Điều trị viêm tai giữa cấp cần được cá thể hóa tùy theo nguyên nhân, độ tuổi và mức độ bệnh. Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng sinh (khi có nhiễm khuẩn), thuốc giảm đau, hạ sốt và thuốc nhỏ tai phù hợp. Người bệnh cần dùng thuốc đủ liều, đủ thời gian, không tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ triệu chứng.

Trường hợp đặc biệt, viêm tai giữa ứ dịch ứ mủ nhiều, đáp ứng kém điều trị nội khoa, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật chích rạch màng nhĩ để dẫn lưu dịch, giảm áp lực, giảm đau, giảm nhanh các triệu chứng khó chịu của người bệnh.

Phòng ngừa viêm tai giữa cấp

Theo khuyến cáo của BSCKI. Lương Thị Kim Thương, người dân có thể chủ động phòng bệnh bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả: giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng tai – mũi – họng khi thời tiết lạnh; điều trị triệt để các bệnh viêm mũi họng; vệ sinh mũi họng đúng cách; không ngoáy tai hoặc tự ý nhỏ thuốc khi chưa có chỉ định y tế.

Đối với trẻ nhỏ, cần cho trẻ bú mẹ đúng cách, tránh để trẻ nằm bú bình, tiêm chủng đầy đủ và đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu sốt, đau tai hoặc quấy khóc bất thường.

Chủ động khám sớm – Bảo vệ sức khỏe thính lực

Viêm tai giữa cấp là bệnh lý thường gặp nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám chuyên khoa Tai – mũi – họng, tránh tự điều trị tại nhà.

Bệnh viện khuyến cáo người dân chủ động kiểm tra sức khỏe khi bị đau nhức, ù tai, chảy mủ tai, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có cơ địa dễ viêm đường hô hấp, nhằm bảo vệ thính lực và chất lượng sống lâu dài.

• Nguồn tham khảo:

• Hướng dẫn lâm sàng chẩn đoán và điều trị viêm tai giữa cấp
  Hội Nhi khoa Việt Nam. Tài liệu PDF chi tiết chẩn đoán – điều trị – dự phòng viêm tai giữa cấp ở trẻ em.
  https://hoinhikhoavietnam.org.vn/wp-content/uploads/2024/12/Ruot-Huong-dan-chan-doan-dieu-tri-Viem-tai-giua-cap-_07-2024_compressed.pdf
• The Diagnosis and Management of Acute Otitis Media
  American Academy of Pediatrics (AAP) – Hướng dẫn lâm sàng toàn diện về chẩn đoán và điều trị viêm tai giữa cấp ở trẻ.
  https://publications.aap.org/pediatrics/article/131/3/e964/30912/The-Diagnosis-and-Management-of-Acute-Otitis-Media
• Ear Infection Basics – CDC (Centers for Disease Control and Prevention)
  CDC trình bày tổng quan triệu chứng, chẩn đoán và xử trí viêm tai giữa (ear infection).
  🔗 https://www.cdc.gov/ear-infection/about/index.html
• Viêm tai giữa cấp tính – MSD Manuals (Professional)
  Hướng dẫn chuyên môn về triệu chứng, chẩn đoán và điều trị viêm tai giữa cấp tính.
  🔗 https://www.msdmanuals.com/vi/professional/r%E1%BB%91i-lo%E1%BA%A1n-v%E1%BB%81-tai-m%C5%A9i-h%E1%BB%8Dng/b%E1%BB%87nh-l%C3%BD-tai-gi%E1%BB%AFa-v%C3%A0-m%C3%A0ng-nh%C4%A9/vi%C3%AAm-tai-gi%E1%BB%AFa-c%E1%BA%A5p-t%C3%ADnh